Skip directly to content

ประโยชน์จาก "ฉลากยา / เอกสารกำกับยา"

ก่อนที่จะซื้อหรือใช้ยา คงมีหลายท่านที่มักละเลยการอ่านฉลาก / เอกสารกำกับยาให้ครบถ้วนสมบูรณ์ ด้วยบางท่าน ซื้อยาตามโฆษณา เพื่อนฝูงหรือญาติมิตรแนะนำ หรือตามที่ผู้ขายเสนอให้ บางท่านอาจสนใจที่จะรู้เพียงชื่อยา ข้อบ่งใช้หรือสรรพคุณของยาเท่านั้น แต่ความเป็นจริงแล้วยังมีข้อมูลที่เป็นประโยชน์และน่าสนใจอีกมากที่ควรรู้ไว้

ข้อมูลเหล่านั้นได้แก่
ชื่อยาบนฉลาก
มีทั้งชื่อทางการค้า (ซึ่งเป็นชื่อที่ผู้ผลิตยาตั้งขึ้นเฉพาะยี่ห้อของบริษัทตนเอง) และชื่อสามัญทางยา ยาชนิดเดียวกันอาจมีหลายผู้ผลิตจึงมีชื่อทางการค้าหลายชื่อหรือพูดง่ายๆ ว่ามีหลายยี่ห้อ ดังนั้นท่านจึงควรอ่านสูตรส่วนประกอบหรือชื่อสามัญทางยาของยานั้นด้วย เพื่อที่จะสามารถหลีกเลี่ยงการใช้ยาซ้ำซ้อน อันทำให้เกิดการใช้ยาเกินขนาดจนเป็นอันตรายได้

วันผลิต วันสิ้นอายุ
จะช่วยให้สามารถหลีกเลี่ยงอันตรายจากยาที่เสื่อมสภาพ การใช้ยาที่สิ้นอายุแล้ว นอกจากไม่มีประสิทธิภาพในการรักษาโรคนั้นแล้ว ยังอาจก่อให้เกิดอันตรายได้อีกด้วยเช่น ยาเตตราซัยคลินที่สิ้นอายุจะมีพิษต่อไต เป็นต้น การจะดูว่ายาสิ้นอายุหรือไม่ สามารถดูได้จากฉลากยาบน กล่องหรือขวดยานั้น ซึ่งมีระบุไว้ว่า “ ยาสิ้นอายุ ” ตามด้วย วัน-เดือน-ปี ที่ยาสิ้นอายุ หรือเขียนเป็นภาษาอังกฤษ เช่นExp. Date 8/6/05 (ยาสิ้นอายุ วันที่ 8 เดือนมิถุนายน ค.ศ. 2005 หรือ พ.ศ. 2548 ) หรือ Use By Feb. 05 (สามารถใช้ยานี้ได้ภายในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2005 หรือ พ.ศ. 2548 ) หรือ Use Before Apr. 05 (ต้องใช้ยาก่อนเดือนเมษายน ค.ศ. 2005 หรือ พ.ศ. 2548 ) เป็นต้น

ข้อห้ามใช้และคำเตือน
เป็นสิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่งที่จะช่วยให้เราระมัดระวังในการใช้ยานั้น เช่น ยาบางชนิดต้องระวังการใช้ในผู้ที่เป็นโรคตับ ไต จึงควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยา ยาบางชนิดห้ามใช้ในหญิงมีครรภ์ เป็นต้น

เลขทะเบียนตำรับยา
เป็นสิ่งที่จะบอกว่ายานั้นได้ผ่านการตรวจสอบควบคุมจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาแล้วว่า มีผลทางการรักษาจริง

ยาอันตรายหรือยาควบคุมพิเศษ
จะบอกระดับอันตรายของยาที่ต้องระมัดระวังในการใช้ โดยหลักการแล้วการจ่ายยาดังกล่าวควรอยู่ในความดูแลของแพทย์หรือเภสัชกร

ชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิต
ทำให้ทราบแหล่งที่ผลิตยา ซึ่งมีทั้งยาที่ผลิตและนำเข้าจากต่างประเทศ ได้แก่ ยาต้นแบบ ( original ) และยาที่ผลิตในประเทศ ที่อาจเลียนแบบจากยาต้นแบบหรือเป็นตำรับใหม่ กรณีที่เกิดความบกพร่องของยานั้น สามารถที่จะร้องเรียนโดยดูเลขที่ หรือครั้งที่ผลิตของยานั้นด้วย เพื่อการตรวจสอบจะทำได้ถูกต้องรวดเร็วยิ่งขึ้น

" ฉลากยา / เอกสารกำกับยา " นับเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญของยาที่มีประโยชน์และให้ความปลอดภัยแก่ผู้ใช้ยา ฉะนั้น เพื่อป้องกันการเกิดผลร้ายอันไม่คาดคิดกับท่านผู้ใช้ยา ท่านควรได้อ่านฉลากหรือเอกสารกำกับยาทุกครั้งก่อนใช้ยา